Bu derslerde Matematik Bilimi’yle, onu da içine alan geleneksel Felsefe’nin Fizik ve Metafizik dalları arasındaki gerilime odaklanacağız. Böylelikle en azından bir giriş dersi düzeyinde hem matematiksel düşünmenin tarihsel evrimine açıklık kazandırmaya çalışırken, hem de felsefede farklı düşünme biçimlerini serimleme olanağı bulmuş olacağız.
21 Kasım–6 Aralık 2026 · 16.00–19.00 (Türkiye saati)
12 ders · 6 gün · Her gün iki 90 dakikalık ders.
Bilimin ve felsefenin doğayı ve evreni tanıma ve tanımlama çabalarının -en ilkel biçimleriyle de olsa- deney(im), gözlem ve çıkarıma dayandığında kuşku yoktur. Deney ve gözlem duyuma, çıkarım ise çeşitli düzeylerde insana özgü zihinsel işlemlere dayanır. Burada belli belirsiz kullanılan “zihinsel işlem” anlatımı genellikle düşünme olarak adlandırılır. Ne ki biraz derine doğru kazıldığında düşünme ediminin kökeninde Yunancada ve Latincede konuşma ve hesaplama (logos-logismos-logistikon || ratio-raison) olarak adlandırılan bir çift yönlü edimin yer aldığı görülecektir. İşin içine imgelem ve us kavramları girdiğinde, ardından usun kendisi de uslama ve uslamlama olarak ikiye ayrıldığında, düşünmenin -içinde yer aldıkları sıradüzenine göre- yalnızca araçları değil, güvencesi de olan bu “zihinsel işlem biçimleri” ister istemez kimi ontolojik ve epistemolojik tartışmaların ortaya çıkmasına neden olurlar. En başından itibaren Matematik ve Felsefe arasında yaşanan gerilimin ardında böylesi tarihsel tartışmaların yer aldığını göstermek çok zor olmasa gerektir.
Bu derslerde Matematik Bilimi’yle, onu da içine alan geleneksel Felsefe’nin Fizik ve Metafizik dalları arasındaki gerilime odaklanacağız. Böylelikle en azından bir giriş dersi düzeyinde hem matematiksel düşünmenin tarihsel evrimine açıklık kazandırmaya çalışırken, hem de felsefede farklı düşünme biçimlerini serimleme olanağı bulmuş olacağız.
OKUMA LİSTESİ
Cemal Yıldırım
Bilim Tarihi, İstanbul 1992
Bilimsel Düşünme Yöntemi, Ankara 2014
Matematiksel Düşünme, İstanbul 2010
B.L. van der Waerden, Bilimin Uyanışı: Eski Mısır, Babilonya ve Eski Yunan Matematiği, (çev. Orhan Ş. İçen-Yılmaz Öner), İstanbul 1994.
Aydın Sayılı, Mısırlılarda ve Mezopotamyalılarda Matematik, Astronomi ve Tıp, Ankara 1991
Stephen F. Mason, Bilimler Tarihi, (çev. Umur Daybelge), Ankara 2001
Colin A. Ronan, Bilim Tarihi, (çev. E. İhsanoğlu-F. Günergun), Ankara 2003
Richard S. Westfall, Modern Bilimin Doğuşu, (çev. İ.H. Kuru), Ankara 1998
Paolo Zellini, Sonsuzun Kısa Tarihi, (çev. Füsun Demir), Ankara 2009
Alexander Koyré, Kapalı Dünyadan Sonsuz Evrene, (çev. Aziz Yardımlı), İstanbul 2000
Alexander Koyré, Yeniçağ Biliminin Doğuşu, (çev, Kurtuluş Dinçer), Ankara 1989
Carl B. Boyer, Matematiğin Tarihi, (çev. Saadet Bağcacı), İstanbul 2015
Jerry P. King, Matematik Sanatı, (çev. Nermin Arık), ANKARA 2010
Stephen, F. Parker, Matematik Felsefesi, (çev. Yücel Dursun), Ankara 2003
Tobias Dantzig, Sayı: Bilimin Dili, (çev. Barış Cezar), Ankara 2011
Matematik Felsefesi, (ed. Bekir S. Gür), Ankara 2004
Tanımları ve Tarihsel Gelişimleriyle Matematiksel Kavramlar, (ed. İ.Ö. Zembat, vd.) Ankara 2013
Alfréd Rényi, Matematik Üzerine Diyaloglar, (çev. İskender Taşdelen), Ankara 2003
Ali Nesin
Matematik ve Sonsuz, İstanbul 2007
Matematik ve Gerçek, İstanbul 2009
Matematik ve Doğa, İstanbul 2008
Autolykos, i. “Hareket Eden Bir Küre Üzerine”; ii. “Doğuşlar ve Batışlar Üzerine”, Umur Daybelge, Bilimin İlk Kitabı/Pitaneli Autolykos, İstanbul 2012
Öklid, Elemanlar, (çev. ve not. Ali Sinan Sertöz), Ankara 2019
Ali Sinan Sertöz, Öklid’i Okurken, Ankara 2022
Mübahat Türker-Küyel, Farabi’nin Geometri Felsefesine İlişkin Metinler, Ankara 1992
Farabi, Teknik Geometri, (çev. Mehmet Bayrakdar), Ankara 1989
Nasiruddin Tusi, Öklides’in Elementler Kitabının Tahriri, (haz. Atilla Bir-Mustafa Kaçar), İstanbul 2020
İbnü’l-Heysem, Geometriye Giriş/Semeretü’l-Hikme, İstanbul 2022
Hüseyin G. Topdemir, Modern Optiğin Kurucusu: İbnü’l-Heysem, Ankara 2002
Hüseyin G. Topdemir, Işığın Öyküsü/Mitolojiden Matematiğe Işık Kuramlarının Tarihsel Gelişimi, Ankara 2010
Durmuş Çalışkan, Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri, İstanbul 2019
Descartes, Yöntem Üzerine Konuşma, (çev. Çiğdem Dürüşken), İstanbul 2013
Spinoza, Descartes Felsefesinin İlkeleri ve Metafizik Üzerine Düşünceler, (çev. Coşkun Şenkaya), Ankara 2014
Gottlob Frege, Aritmetiğin Temelleri: Sayı Kavramı Üzerine Mantıksal-Matematiksel İnceleme, (çev. H. Bülent Gözkan), İstanbul 2007
felsefedersleri.com sitesinde sunulan hizmetlerden yararlanıldığında sitenin kullanım koşulları ve gizlilik politikaları kabul edilmiş sayılır.
gizlilik politikası, verilerin hangi nedenlerle toplandığı ve bu verilerle neler yapılmak istendiği gibi hususların anlaşılmasına yardımcı olmayı amaçlar.
felsefedersleri.com bu bilgilerin kullanıcılarla paylaşılmasını önemsemektedir; bu nedenle zaman ayırıp dikkatli bir şekilde okuduğunuz için teşekkür ederiz.
GİZLİLİK İLKELERİ
felsefedersleri.com sitesi tüm kullanıcıların gizlilik ilkelerine saygı duyar ve gizliliklerini özenle korur.
gizlilik ilkeleri’yle ilgili daha fazla bilgi için lütfen aşağıdaki maddeleri dikkatlice okuyunuz:
GİZLİLİK İLKELERİ NELERİ KAPSAR?
felsefedersleri.com sitede yer alan bilgi ve hizmet kullanıcılarının kişisel bilgilerini içerir. Kişisel Bilgiler kullanıcıların tanınabilmesi ve sunulan hizmetler hakkında kendilerine bilgi verilebilmesi bakımından, ad-soyad, e-posta adresi, telefon, fotoğraf, sosyal-ağ bilgileri vb. kayıtlardan oluşur. Bu bilgiler kamuya açık bilgiler değildir ve hiçbir surette felsefedersleri.com sitesinin yönetmediği veya kontrolü altında olmayan başka bir yerde kullanılmaz ve paylaşılmaz.
BİLGİ TOPLAMA VE KULLANIMI
felsefedersleri.com sitesine üye olunduğunda veya sitenin sunduğu ürün ve hizmetlerden yararlanıldığında kullanıcılardan edinilmiş bilgiler gizlilik ilkeleri gereğince saklanır. felsefedersleri.com kullanıcılara ait bilgileri toplamak ve yukarıda sayılan gizlilik ilkeleri bağlamında saklamak hakkına sahiptir.
felsefedersleri.com sitesine kayıt başvurusu yapıldığında, kullanıcıdan ad-soyad, e-posta, şehir, ülke, vb. bilgiler istenir; kişi, kullanıcı adı ve şifresiyle siteye giriş yaptığında artık sitenin tanıdığı bir kullanıcı sayılır. Kullanıcıya ait bu bilgiler felsefedersleri.com uhdesinde saklanır; hizmetlerin daha iyi hale getirilebilmesi ve geliştirilebilmesi amacıyla toplanmış bu bilgiler analiz edilebilir ve raporlanabilir.
BİLGİ PAYLAŞIMI VE İFŞA EDİLMESİ
felsefedersleri.com sitesinde toplanan kişisel bilgiler kullanıcıların özel izni olmaksızın siteye bağlı olmayan ve siteye ürün ya da hizmet sunan şirketlerle veya üçüncü şahıslara asla kiralanmaz, satılmaz veya paylaşılmaz.
GİZLİLİK VE GÜVENLIK
bu bilgiler kullanıcıların güvenliği nedeniyle site çalışanlarına da kısıtlanmış olup ancak ürün ve hizmetlerle ilgili kullanıcı bilgileri gerekli olduğu durumlarda yetkili personelin yalnızca gerekli kısımlara erişimine izin verilmiştir.
İLETİŞİM
gizlilik ilkeleri’yle ilgili sorularınız için [email protected] aracılığıyla bizimle iletişime geçebilirsiniz.
KATEGORİ EĞİTİM DANIŞMANLIK ve YAYINCILIK TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (“veri sorumlusu”), felsefedersleri.com üzerinden yapacağınız alım, takip veya üyelik (“ilgili kişi”) kapsamında çeşitli kişisel verilerinizi elde edebilir.
KVKK kapsamında, kişisel verilerinize ilişkin olarak Kanunun 11. maddesine göre haklarınız bulunmaktadır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu madde 11’i lütfen inceleyiniz.
Kişisel Verilerin Toplanması ve İşlenmesi
Kişisel verileriniz, felsefedersleri.com tarafından verilen hizmet, eğitim veya ticari faaliyete bağlı olarak internet sitesi, sosyal medya mecraları ve benzeri vasıtalarla sözlü, yazılı veya elektronik olarak toplanabilir ve sitenin ürün ve hizmetlerinden yararlandığınız sürece güncellenerek işlenebilir.
Kişisel Verilerin İşleme Amaçları
Toplanan kişisel veriler, KVKK’nın 5. ve 6. maddelerinde belirtilen kişisel veri işleme koşullarına uygun olarak, WhatsApp gruplarına site üzerinden (doğrudan) veya manuel olarak ekleme, kampanya, promosyon, indirim, teklif, etkinlikler, çekilişler vb. konularda bilgilendirme yapılması, felsefedersleri.com tarafından kullanıcılara sunulan ürün ve hizmetlerin temin edilebilmesi, geliştirilmesi ve bunlardan yararlanılabilmesi maksadıyla istatistiksel değerlendirmeler yapılması, veri tabanı oluşturulması veya pazar araştırmaları gibi çalışmaların yapılması, ilgili kişi şikayetlerinin takibi, kullanıcı ilişkilerinin yönetimi ve bu kapsamda iletişim stratejileri geliştirilmesi, kurumsal iletişim faaliyetleri yapılması, ilgili kişilerin ve kişisel verilerin hukuki, ticari ve teknik güvenliğinin temini için gerekli alt yapının oluşturulması, iş planları ve operasyonların oluşturulması, değerlendirme süreçleri, hukuki uyum süreci, ticari ve iş stratejilerinin belirlenmesi, geliştirilmesi ve uygulanması ve insan kaynakları politikalarının yürütülmesinin temini amaçlarıyla işlenecektir.
İşlenen Kişisel Verilerin Kimlere ve Hangi Amaçla Aktarılabileceği
Toplanan kişisel veriler, 2. maddede belirtilen amaçlarla, KVKK’nın 5. ve 6. maddelerinde belirtilen kişisel veri işleme şartlarına uygun olarak kanunen yetkili kamu kurumları ve özel kişilere, KVKK’nın 8. ve 9. maddelerinde belirtilen kişisel veri aktarımı şartları çerçevesinde aktarılabilir.
Kişisel Veri Sahibinin KVK Kanunu’nun 11. Maddesinde Sayılan Hakları
Kişisel veri sahibi olarak, haklarınıza ilişkin taleplerinizi, yukarıda belirtilen hakları kullanmak amacıyla kimlik tesbiti için gerekli bilgiler ve yanısıra kullanılmak istenen haklara yönelik açıklamalarla birlikte yazılı talebinizi, “Merkez Mah. Abide-i Hürriyet Cad. Aykaç Plaza no. 203, İç Kapı no: 17, Şişli/İstanbul” adresine, konunun KVKK ile ilgili olduğu açıkça belirtilerek ıslak imzalı olarak veya [email protected] adresine e-posta göndermek ya da ilgili kişi tarafından bizzat başvurmak suretiyle iletebilirsiniz. Başvurular Türkçe yapılmalıdır.
